Prof. Dr. Mark Elchardus is socioloog, emeritus hoogleraar aan de VUB. Op dinsdag 16 februari leidt hij de module ‘Duuurzaam omgaan met werk’ in met zijn Redelijk Eigenzinnige lezing: ‘Lonend werk, rijk leven!’.

Over de laatste drie decennia kwam er in België gemiddeld elke vijftien minuten een job bij. Tussen 1983 en 2013 nam het aantal mensen dat effectief een baan heeft toe met meer dan één miljoen. Sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw nam de tijd die een gemiddeld gezin aan werk besteedt daarenboven ook fors toe. Bijna iedereen die terugblikt op zijn loopbaan, zegt dat het werk intenser is geworden, dat het werkritme nu hoger ligt dan voorheen. Kortom, werk is een veel belangrijker plaats gaan bekleden in het leven van de mensen. Talrijk zijn nu de jongvolwassenen die in het werk, eerder dan daarbuiten, zelfverwezenlijking en zelfontplooiing zoeken. Studies van werklozen laten zien dat werk voor hen veel meer is dan een bron van inkomen. Wie zijn werk verliest, beseft dat het zin gaf aan het leven, dat een inkomen uit werk “verdiend” wordt en de waardering van anderen uitdrukt.

Van in de 19de eeuw ging elke golf van technologische vernieuwing gepaard met de vrees voor werkloosheid én met de hoop op een arbeidsloos bestaan. Zo ook nu weer, naar aanleiding van de snel voortschrijdende robotisering en automatisering en de steeds talrijker ingrijpende toepassingen van ICT. We weten inmiddels dat het voorspellen van de toekomst niet alleen een heel moeilijke maar ook een betrekkelijk triviale bezigheid is. Niet zozeer omdat onze kennis zo beperkt is, maar wel gewoon omdat we toekomst maken. De beste manier om de toekomst te voorspellen is ze te maken.

Hoe gaan we werk maken van de toekomst? En is er in die toekomst plaats voor goed werk? Op die vragen wil de lezing een proeve van antwoord geven.