Een team van vijf biologen van de Vrije Universiteit Brussel keerden onlangs terug van een geslaagde werkreis over biodiversiteitsonderzoek in Natal, Brazilië. De reis bevatte een workshop  en was georganiseerd door de Federale Universiteit van de staat Rio Grande do Norte in samenwerking met het COIMBRA netwerk van Braziliaanse universiteiten en de Vakgroep Biologie van de VUB. Dit alles kaderde in een gezamenlijke opstart van onderzoeksprojecten over biodiversiteit waar de Vrije Universiteit Brussel als partner aan meewerkt in Brazilië. De workshop kreeg steun van het Vicerectoraat Internationalisering en het Vicerectoraat Onderzoek aan de VUB.

Wat heeft Brazilië dan eigenlijk te maken met biodiversiteit? Veel, want Brazilië is van mondiaal belang als het gaat om biodiversiteit. Naar schatting huisvest het 10% van alle soorten op aarde. Veel mensen kennen bijvoorbeeld het Amazonewoud als een van de meest diverse ecosystemen op aarde. Minder bekend zijn de Caatinga, Cerrado en het Atlantisch regenwoud. Toch zijn vooral die laatste twee regio’s erkend als internationale ‘Hotspots van Biodiversiteit’. Dat zijn gebieden op aarde die een uitzonderlijke soortenrijkdom kennen en die ook nog eens sterk bedreigd worden. De grootste bedreiging is de vernieling van habitat ten behoeve van landbouw of stedelijk gebied. Daarnaast spelen ook veranderingen in het milieu en het klimaat een belangrijke rol. Bovendien geldt dit niet alleen op het land maar ook in het zoete en zoute water

Er namen zes Braziliaanse universiteiten deel aan dit project. Tijdens de workshop vonden de Belgische en Braziliaanse biologen elkaar snel op het vlak van fundamenteel onderzoek over biodiversiteit en functionaliteit van unieke en uitgestrekte tropische ecosystemen zoals savannes (Cerrado, Caatinga) en kustgebieden (lagunes en koraalriffen). De brainstormsessies werden gevoed door gezamenlijke interesses in een aantal organismen zoals planten, insecten, koralen, en vissen. Deze werden gefundeerd met onderzoeksvragen over voedingsstoffen en over ruimtelijke ecologische processen van connectiviteit.

Na het succes van deze workshopreis willen de biologen van de Vrije Universiteit Brussel volgend jaar een tweede workshop in Brussel organiseren met grotendeels dezelfde onderzoekers. Tijdens die workshop zullen de gezamenlijke onderzoeksvoorstellen concreet vorm krijgen. In de praktijk is het gezamenlijke onderzoek al begonnen met experimenten in de Cerrado. Hierbij zullen uitwisselingen tussen Europese en Braziliaanse master- en doctoraatsstudenten prioritair zijn en zullen er ook extra kansen geven worden aan studenten voor masterproeven over biodiversiteit in Brazilië tijdens hun afstudeerjaar in de Engelstalige masteropleidingen “Biology” en “Oceans and Lakes”. Het gezamenlijke fundamentele onderzoek zal resulteren in betere inzichten en methoden voor het behoud van de biodiversiteit in verschillende bedreigde Braziliaanse regio’s.