Zal je na het uitgebreide kerstdiner nood hebben aan wat licht verteerbare wetenschap? Deze Fun Fact Friday is de ideale manier om ergens tussen de gigantische kalkoen en de jaarlijkse ijstaart in, je schoonouders met je wetenschappelijke wereldwijsheid te imponeren!

Onze kerstverlichting is te zien tot in de ruimte

Alle straten hangen vol met kerstverlichting en in veel wijken zijn de versierde gevels en bomen niet op één hand te tellen en dat merken ook de mannen van Nasa. Zij lieten een algoritme los op hun satellietbeelden en legden zo de extra verlichting bloot. De groene stipjes op de foto hernaast (Bron: Nasa) tonen de verlichting die enkel in december te zien is.

Dronken rendieren

Ook de rendieren van de kerstman hebben een BOB nodig. Rendieren lusten af en toe wel eens wat gefermenteerd fruit, waardoor ze serieus dronken kunnen worden. En ze laten het niet bij gefermenteerd fruit alleen, ze durven ook wel eens aan de magic mushrooms zitten! In Lapland, bijvoorbeeld, zoeken én vechten ze over de Amanita muscaria paddenstoel, die hallucinogene effecten heeft. Rendieren kunnen misschien niet écht vliegen, maar nu weten we dat zij dat misschien wel denken!

Waar haalt Rudolf zijn rode neus vandaan?

Uiteraard hebben onderzoekers hier al over nagedacht! In een Nederlandse studie worden verschillende mogelijkheden aangehaald: van alcoholvergiftiging (deuhh..), een parasitaire infectie tot een verkoudheid. Volgens de onderzoekers is het waarschijnlijkste oververhitting. Er zouden kleine bloedvaten in de neus van een rendier zitten die verantwoordelijk zijn voor het opwarmen of afkoelen van de Arctische lucht. Doordat Rudolf een te zware last (de kerstman..) moet dragen raakt hij  oververhit met een overwerkte en rode neus als gevolg.

De rendieren van de kerstman zijn eigenlijk vrouwtjes

We denken allemaal dat de rendieren van de kerstman mannetjes zijn, of dat lijken de namen toch weg te geven (Rudolph, Dancer, Prancer, …). Echte mannetjes rendieren verliezen hun gewei in de winter om energie te besparen, de rendieren in de kerstverhalen moeten dus vrouwtjes zijn. Het nieuwe gewei van de mannetjes wordt trouwens telkens groter en complexer en zorgt voor dominantie van de oudere en gezonde mannetjes.

Ook olifanten lusten een kerstmaal

De olifanten in de zoo van Berlijn krijgen ook een kerstmaal voorgeschoteld. Geen kalkoen en veenbessen maar wel kerstbomen, gedoneerd door kerstboomverkopers. Olifanten zijn dol op de sterke dennengeur.

Eten tot je erbij neervalt

Misschien komt het schrikbeeld wel elk jaar opnieuw naar boven: dat je zodanig veel eet op kerst dat je erbij neervalt. De redactie van De Morgen vroeg aan hoogleraar Paul Fockens, hoofd van de afdeling maag-darm-leverziekten in het AMC, of dit wel mogelijk was. Wanneer onze maag vol zit, zijn er volgens Fockens verschillende mogelijkheden: we worden misselijk en de maag stuurt het eten ofwel terug naar boven ofwel sneller naar beneden, of de maag of de slokdarm scheurt met (meestal) de dood als gevolg. Het volledige artikel lees je hier.

Een echte of een plastieken kerstboom?

Het is de eeuwenoude vraag: wat is milieuvriendelijker een echte of een plastieken kerstboom? We weten niet in hoeverre de studie te vertrouwen is, maar volgens de American Christmas Tree Association (jup, die bestaat) hangt de milieuvriendelijkheid van jouw kerstboom keuze af van de volgende zaken:

  • Werd de kerstboom lokaal gekweekt?
  • Hoe ver ben je gereden om je kerstboom te gaan halen?
  • Hoe lang doe je met plastieken kerstboom? (de regel is hier minimum 9 jaar)
  • Wat doe je met je kerstboom na de feestdagen?

Wat heeft een kerstboom met kerst te maken?

Even nadenken … waar in het kerstverhaal komt een boom voor? Nergens, juist, en daar heeft de kerk dan ook lang op gehamerd. Tot in de negentiende eeuw werd de kerstboom geweerd, toch vond hij een plaatsje in de huizen van vrijzinnige protestantse gezinnen en uiteindelijk ook in Nederlandse zondagsscholen. Maar waar komt hij dan wel vandaan? Waarschijnlijk was de immer groene boom een vruchtbaarheidssymbool in Oudgermaanse tijden en speelde hij een rol tijdens de Midwinter- of Joelfeesten (21 december).

X-mas is Grenglish

Wie graag zijn kerstkaarten met een iets hipper taalgebruik versiert door “Xmas” te schrijven in plaats van het klassieke “Kerstmis” of “Christmas”, gebruikt eigenlijk Grieks en Engels, oftewel Grenglish. X staat voor het Oudgriekse “Chi”, wat Christ betekent.

Sneeuwvlokjes zijn lang niet altijd symmetrisch

Wanneer we ons een sneeuwvlokje inbeelden, komt hoogstwaarschijnlijk bij iedereen dat beeld van een mooi zesdelig symmetrisch vlokje naar boven. Toch zijn weinig vlokjes echt symmetrisch: wanneer het vlokje al vallend groeit, verandert de temperatuur en vochtigheid rondom het vlokje waardoor de manier waarop de watermoleculen zich aan het vlokje hechten verandert.